Akiko Suwani & Itamar Golan

Dinsdag 10 februari 2015

ANDREY BARANOV MET MARIA BARANOVA

Met het concert van 10 februari verzorgden Andrey Baranov, viool, begeleid op de piano door zijn jongere zus Maria Baranova, een Russische avond, al maakten ze ook een fikse uitstap naar Amerika. Sinds hij in 2012 de eerste prijs won in de Koningin Elisabeth wedstrijd is de jonge Russische violist de hemel in geprezen. Dat is niet ten onrechte, zo bleek ook vanavond.

De avond opende met 'Vijf melodieën voor viool en piano' van Prokoviev. Zeer geraffineerde muziek, door Baranov precies uitgevoerd, met gevoel voor het detail. Vooral de tweede melodie sprak mij bijzonder aan. De melancholisch zingende viool vormde een aanzet voor het tweede gedeelte van de muziek voor de pauze.

De klagende klanken van Tsjaikovsky’s Souvenir d’un lieu cher, en dan zeker die van het eerste gedeelte, Méditation, doen je verlangen naar een plek waar alles beter is. Je weet niet waar die is, maar je weet zeker dat-ie er is. De lang volgehouden, zangerige melodie lijkt een verhaal te vertellen met een dramatische ondertoon. Hier deed het spel van Baranov recht aan de emotionaliteit van het stuk. Het afsluitende Melodie was buitengewoon. Misschien op of net over het randje van de sentimentaliteit, maar wel in staat om een hart van steen te laten smelten.

Serenade mélancolique, het tweede deel uit het Tsjaikovski drieluik van dit concert, begint en eindigt – niet helemaal verrassend, gezien de titel – zwaar op de hand. Het middelste gedeelte is wat opgewekter van toon, waardoor de violist de mogelijkheid heeft om een mooi en uitgebreid scala aan emoties tentoon te spreiden. De uitvoering van de Baranovs was warm en beweeglijk. In het openingsgedeelte beviel me de manier waarop met een lichte streek toch een donkere en melancholische klank uit de viool getoverd werd. Toen het stuk gaandeweg naar lichtere emoties ging, veranderde Baranov’s toon. Zijn hoge tonen waren uitbundig, maar hielden toch de emotionaliteit van de muziek vast. Ik vond dat de pianopartij misschien wat achterbleef, niet de duidelijke structuur leverde die nodig is. Maar dat kan ook aan mijn positie in de zaal gelegen hebben.

Met de Valse/Scherzo sloten de Baranovs het Tsjaikovski-gedeelte af. Hij was hiermee op bekend terrein, dit stuk stond ook op het programma toen hij in de Koningin Elisabeth wedstrijd met de eerste prijs aan de haal ging. Hier merkte ik beter hoe piano en viool elkaar in tempo beïnvloedden. Daardoor kreeg het stuk een grote levendigheid, de virtuoze passages leken met moeiteloos gemak gespeeld.

Na de pauze terug naar Prokofiev: Sonate voor viool en piano nr. 2 in d op.94a. Heel wat luchtiger en wat meer ontspannen dan de melancholie van Tsjaikovski, hoewel er ook wat zware ondertonen meeklinken. Vooral in het tweede deel, het Scherzo, krijgt de pianopartij zelfs af en toe grimmige trekjes. Er zijn ook wat bluesy invloeden te beluisteren en in het laatste deel, zo tegen het eind, duikt er ineens een prachtige melodie op. De Baranovs maakten er een zeer levendig geheel van, waarin de violist zijn virtuositeit graag met het publiek deelde, ook al ging dat ten koste van de haren van zijn strijkstok.

Met Melodieën uit Porgy en Bess liep het concert naar het einde. Porgy en Bess, en dan vooral Summertime is al heel vaak en op veel verschillende manieren uitgevoerd, en ze zijn niet allemaal een verrijking geweest. Het lijkt af en toe een beetje liftmuziek, maar daar had de uitvoering van vanavond gelukkig niet veel van weg. Het eerste stuk op het programma van deze avond waren vocalises, liederen zonder woorden, aan het eind hoorden we een opera waarbij de woorden bewust weggelaten waren. Toch bleef in de uitvoering van de Baranovs de emotie van de opera meevibreren. Ook in Summertime, dat bleef een lied van ver verlangen, dromerig en hunkerend.

Het publiek liet de musici niet vertrekken zonder toegiften, en die vormden een mooie afsluiting van het geheel. In The Flight of the Bumblebee van Rimsky Korsakov kon Andrey Baranov zijn beheersing van het instrument nog eens showen en kwam ook Maria Baranova tot haar recht in een ingenieuze pianopartij. Met Vocalise van Rachmaninov eindigde het concert zoals het begon: met een woordloos lied.

Frans van Riel